Digitale platformen: beleidsuitdagingen en kansen voor de overheid

Een digitaal platform biedt een infrastructuur voor waardecreatie, waarbij spelregels de interacties van gebruikers in goede banen leiden. Voorbeelden zijn Booking.com en Facebook. De manier waarop zij functioneren lijkt op het functioneren van coöperaties, verenigingen en zelfs de overheid. Zoals overheidsinterventie marktfalen kan terugdringen, zijn digitale platformen reacties op marktfricties. Hoe werken de businessmodellen van digitale platformen (commercieel en non-profit)? Welke invloed hebben zij op overheidstaken? Hoe kunnen zij, bijvoorbeeld door de betrokkenheid van burgers te vergroten, publieke belangen borgen? Welke nieuwe overheidstaken bieden zich aan?

Internetbedrijven verzorgen vaak de infrastructuur die transacties en interacties tussen uiteenlopende gebruikers mogelijk maakt. Dit gebeurt via functionaliteiten, prikkels en spelregels voor deelnemers. Maar platformen of hun gebruikers nemen het niet altijd even nauw met (lokale) regels, zoals belastingen, warenwet en vergunningen. De invloed van digitalisering op onze samenleving vraagt om een verandering van beleid. Sommige beleidsmaatregelen worden (deels) overbodig, omdat een platform (vanuit de markt of een burgercollectief) een probleem oplost. Het is ook mogelijk dat ander beleid om aanscherping vraagt. Overheden kijken natuurlijk ook naar mogelijkheden om zelf platformen in te zetten.

Voor
Beleidsmedewerkers geïnteresseerd in digitale platformen in relatie tot het functioneren van markten en in de gevolgen van digitale platformen voor economie en overheidsbeleid.

Zo pakken we het aan
De Rijksacademie kan vanwege de coronamaatregelen slechts een beperkt aantal opleidingen in haar gebouw aan de Zeestraat uitvoeren. Deze opleiding vindt daarom online plaats, met volop ruimte voor interactie tussen deelnemers en docenten. Uiteraard vragen we om actieve participatie en enige zelfwerkzaamheid van de deelnemers. De docenten gebruiken een methode geïnspireerd door 'probleemgestuurd onderwijs' (PGO), bekend van de Universiteit Maastricht. Zij hebben hier ervaring mee opgedaan tijdens een online variant van een executive MBA over digitale businessmodellen aan Nyenrode.

Programma
De opleiding bestaat uit drie dagdelen (ochtenden).

Het eerste dagdeel is gewijd aan de economische theorie van platformen. De volgende drie vragen krijgen aandacht:

  1. Wat maakt digitale platformen anders?
  2. Waarom groeien ze zo snel?
  3. Hoe concurreren digitale platformen?


Tijdens het tweede dagdeel werken de deelnemers, in groepjes en met behulp van een online tool, een businessmodel voor een digitaal platform uit. De eerste stap bestaat uit het identificeren van een specifieke frictie in een markt of de maatschappij en van de potentiële platformgebruikers. De volgende stap is een uitwerking van de wijze waarop het platform (privaat of publiek) deze frictie kan wegnemen door waardestromen tussen platformgebruikers te modereren.
Tijdens het derde dagdeel staat regulering van platformen centraal. De volgende vragen komen aan bod:

  1. Welke externe effecten kunnen neerslaan buiten (gebruikers van) een platform en hoe kunnen die aangepakt worden?
  2. Hoe beïnvloeden platformen de concurrentie? Is er een noodzaak om grote platformen (extra) te reguleren, in aanvulling op het mededingingsrecht?
  3. Welke rol spelen data (en datadelen) daarbij?


Docenten
De docenten zijn Paul de Bijl en Nicolai van Gorp. Dr. Paul de Bijl is zelfstandig adviseur op het gebied van marktordening, mededinging en regulering (Radicand Economics) en docent aan de Universiteit Utrecht. Nicolai van Gorp is freelanceconsultant op het gebied van telecom- en digitaal beleid (E-Conomics). Paul en Nicolai zijn als associate digital strategists verbonden aan Ngrane, een IT-bedrijf in Amsterdam dat digitale platformen en producten ontwerpt. Zij verzorgen, naast (maatwerk) sessies voor overheid en bedrijfsleven, een blok over digitale platformen voor een executive MBA aan Nyenrode.

Interesseformulier opleiding/congres

Wil je op de hoogte gehouden worden over deze opleiding of bijeenkomst. Vul dan hieronder je e-mailadres in. We informeren je zodra er aanvullende informatie bekend is.

Terug naar het overzicht

Download PDF