Digitale platformen: beleidsuitdagingen en kansen voor de overheid

Een digitaal platform biedt een infrastructuur voor waardecreatie, waarbij spelregels helpen om de interacties van gebruikers in goede banen te leiden. Voorbeelden van digitale platformen zijn Bol.com en Facebook. De manier waarop digitale platformen functioneren lijkt daarmee op het functioneren van coöperaties, verenigingen en zelfs de overheid. Zoals overheidsinterventie kan helpen om marktfalen terug te dringen, ontstaan digitale platformen vaak in reactie op fricties in de markt. Hoe werken de businessmodellen van digitale platformen (commercieel en non-profit)? Wat is de invloed van digitale platformen op de taken van overheden? Hoe kunnen zij, bijvoorbeeld door de betrokkenheid van burgers te vergroten, bijdragen aan de borging van publieke belangen? Welke nieuwe overheidstaken bieden zich aan?

 
Internetbedrijven verzorgen vaak de infrastructuur die transacties en interacties tussen uiteenlopende gebruikers mogelijk maakt. Dit gebeurt via specifieke functionaliteiten, prikkels en spelregels voor deelnemers. Maar platformen of hun gebruikers nemen het zelf niet altijd even nauw met (lokale) regels, zoals belastingen, warenwet en vergunningen. De wijze waarop digitalisering onze samenleving verandert vraagt om een verandering van het beleid. Digitalisering maakt sommige beleidsmaatregelen (deels) overbodig, omdat een digitaal platform (vanuit de markt of een burgercollectief) een bestaand probleem kan oplossen. Maar het is mogelijk dat tegelijkertijd ander beleid moet worden aangescherpt. Overheden kijken natuurlijk zelf ook naar mogelijkheden om beleidsdoelen te verwezenlijken met behulp van platformen, bijvoorbeeld door zelf platformen in de zetten. 
 
Voor
Beleidsmedewerkers die geïnteresseerd zijn in de rol van digitale platformen in relatie tot het functioneren van markten en in de gevolgen van digitale platformen voor de economie en het overheidsbeleid.
 
Het doel van de training is om beleidsmakers anders over digitalisering te laten denken; niet als een technologie, maar als een manier om dingen anders te organiseren. Om dit doel te bereiken ‘leren’ we beleidsmedewerkers om, met het publieke doel in het achterhoofd, vanuit het perspectief van een businessmodel te kijken. De opleiding stelt beleidsmedewerkers in staat om de mogelijkheden en risico’s van digitalisering te duiden, om gedeelde belangen van overheid en platformen te benoemen, en om zelf, op basis van eigen casuïstiek, te verkennen of een digitaal platform kan bijdragen aan het realiseren van overheidsdoelstellingen.  
 
Na afloop heb je kennis van: de economie van digitale platformen, de eisen die platformen aan de overheid stellen, en de mogelijkheden die platformen bieden bij het bereiken van overheidsdoelstellingen.

Na afloop heb je kennis van businessmodellen en de economie van de digitale platformen, de eisen die platformen aan de overheid stellen, en de mogelijkheden die platformen bieden bij het bereiken van beleidsdoelstellingen.


Zo pakken we het aan
De deelnemers ontvangen van tevoren een boek over digitale platformen, om ter voorbereiding al enkele hoofdstukken uit te lezen.
 
De opleiding begint op dag 1 met een beknopte behandeling van de economische theorie van digitale platformen. Daarbij komen de voor- en nadelen van uiteenlopende vormen van overheidsinterventie en de mogelijkheden van platformen om overheidsdoelstellingen te bereiken aan bod. We bespreken – aan de hand van een concreet platform en businessmodel uit de praktijk – hoe platformen sociaal ondernemerschap aan kunnen wakkeren, en zo invulling geven aan de borging van publieke belangen.
 
Op dag 2 gaan we dieper in op de governance en functionaliteiten van platformen. Hoe zorgen deze ervoor dat de interacties op een platform tot een collectieve waardecreatie leiden in een maatschappelijke context? De deelnemers analyseren enkele casussen uit de praktijk aan de hand van de aangereikte theorie.

  
Dag 3 gaat over actuele vraagstukken rondom digitale innovatie, zoals gerelateerd aan smart cities en ‘open data’. Wat betekenen deze begrippen en hoe verhouden zij zich tot het concept van een platform? Algemener: hoe kan de overheid, bij ingrijpende veranderingen in maatschappij en technologie, met platformen meer gebruikmaken van decentrale betrokkenheid en kennis? We gebruiken een concrete casus om dit uit te werken, aan de hand van een platform waarbij de overheid een centrale regierol heeft.

Tijdens de opleiding delen één of twee gastsprekers hun ervaringsperspectief.
 
Docenten
De docenten zijn Paul de Bijl en Nicolai van Gorp. Dr. Paul de Bijl is zelfstandig adviseur op het gebied van marktordening, mededinging en regulering (Radicand Economics) en senior docent aan de Universiteit Utrecht. Nicolai van Gorp is freelanceconsultant op het gebied van telecom- en digitaal beleid (E-Conomics). Paul en Nicolai zijn als associate digital strategists verbonden aan Ngrane, een IT-bedrijf in Amsterdam dat digitale platformen en producten ontwerpt en bouwt. Zij verzorgen, naast (maatwerk) sessies voor overheid en bedrijfsleven, een blok over de digitale platformen voor een executive MBA aan Nyenrode.

Terug naar het overzicht

Download PDF